Biblioteka Wincentego Byrskiego

Gminna Biblioteka Publiczna w Kozach posiada w zbiorach Izby Historycznej pokaźną kolekcję książek,
należących do poety Wincentego Byrskiego. Z pośród kilkuset pozycji do dnia dzisiejszego zachowało się
49 woluminów opatrzonych pieczątką, numerem i podpisem poety.

Koziańskie ciekawostki geologiczne

Czy wiesz, że w Kozach były wydobywane różne rodzaje kopalin? Jeśli interesuje Cię ten temat przyjdź do Gminnej Biblioteki Publicznej i zobacz wystawę prezentującą różne kamienie z naszego „gminnego ogródka” zebrane przez Bartosza Morawskiego.

WAPIEŃ

Poprzez wypalanie w specjalnych piecach, uzyskiwano z niego wapno. Najbardziej wartościowy był twardy, szary kamień leżący na dolnych pokładach. Tuż pod powierzchnią ziemi była miękka, gładka, biała odmiana wapienia o małej zawartości wapna. Wydobycie trwało od połowy XVIII w. do połowy XX w. Wapień używany był do budowy fundamentów domów lub utwardzania dróg. Z koziańskiego wapienia wykonany jest mur oporowy przy Zamku Siłkowskich w Bielsku-Białej.

RUDA ŻELAZA

Wydobycie rudy rozpoczęto około połowy XIX w. Urobek wożony był do huty żelaza w Węgirskiej Górce. tutejsza ruda zawierała ok.70% tlenku żelaza, podczas gdy w innych kopalniach współczynnik ten wynosił ok. 25%. Wydobycie odbywało się pod ziemią. Chodniki miały do kilkunastu metrów długości. Kopalnia była czynna do I wojny światowej.

PIASKOWIEC

Ten drobnoziarnisty, beżowo-szary kamień  zwany piaskowcem lgockim wydobywano już w XVIII w. Wydobycie wzrosło w XIX w., kiedy w Bielsku i Białej powstawało wiele budynków. Był on ważnym materiałem budowlanym (wykonywano z niego fundamenty) i rzeźbiarskim (głównie pomniki nagrobne). Pokłady dobrej jakości piaskowca przełożone są warstwami łupka i kruchego gruboziarnistego piaskowca zwanego zlepieńcem. W XX w., gdy beton wszedł do powszechnego użytku, a obróbka kamienia stawała się coraz droższa, kamieniołom był eksploatowany mniej i zamknięto go przed II wojną światową.

ŁUPEK

Ze względu na swoje właściwości fizyczne (kruszenie się na drobne kawałki lub cienkie płytki) wykorzystywany był do utwardzania dróg (jako warstwa podkładowa) i torowisk kolejowych. Wykonywano z niego także pokrycia dachowe. Kamieniołom na zboczu Hrobaczej Łąki wybudował w 1910 r. Marian Czecz, właścicel Kóz. Urobek transportowany był na stację kolejową za pomocą kolejki linowej. Eksploatację zakończono w XX w. na przełomie la t80. i 90.